Een kamerplant voor schaduw moet vooral goed tegen weinig licht kunnen, en dat kunnen maar een paar soorten echt. Voor een grote kamerplant op een plek met weinig licht kies je het best een kentia palm, een rhapis (vingerpalm), een ZZ-plant, een sansevieria, een aspidistra, een ctenanthe of calathea, of een dracaena met groen blad. Deze planten groeien van nature in de schaduw van hogere bomen en kunnen met minder licht toe dan de meeste kamerplanten.
Eén ding moet je wel weten: geen enkele plant groeit in echt donker. Een plant maakt zijn energie uit licht, dus een hoek waar overdag nauwelijks daglicht komt, is voor elke plant te donker. Wat wel kan, is een plek op het noorden, een plek een paar meter van het raam of een hoek naast een raam waar geen directe zon komt. Hieronder lees je hoe je het licht van zo'n plek inschat, welke soorten daar passen en hoe je de verzorging aanpast.
Wat 'weinig licht' binnen betekent
Als op een plantenlabel staat dat een plant weinig licht verdraagt, gaat het om een plek met daglicht maar zonder directe zon. Denk aan een kamer met ramen op het noorden, een plek midden in een woonkamer of een hoek die een paar meter van het raam af ligt. Je ogen passen zich snel aan, dus zo'n plek lijkt voor jou lichter dan hij voor een plant is.
De hoeveelheid licht neemt snel af naarmate je verder van het raam komt. Een plant die vlak voor een raam op het noorden staat, krijgt al veel meer licht dan een plant die drie of vier meter verderop in de kamer staat. Ook gordijnen, vitrage, een overstek, een balkon boven je raam of bomen en gebouwen aan de overkant maken een plek donkerder.
Een gang zonder raam, een badkamer met alleen een klein matglas raampje of een kelder is geen plek met weinig licht, maar een plek zonder licht. Daar houdt geen plant het lang vol, ook niet de sterkste. Wil je toch groen op zo'n plek, dan heb je een kweeklamp nodig of moet je de plant om de paar weken een tijd naar een lichtere plek verhuizen.
Zo schat je het licht van een plek in
Je hoeft geen meetapparaat te hebben om te zien of een plek geschikt is. Met een paar eenvoudige tests kom je al een heel eind:
- Kijk naar de lucht. Ga op de plek van de plant staan of zitten en kijk naar het raam. Zie je vanaf die plek een stuk lucht, dan komt er genoeg daglicht voor een plant die schaduw verdraagt. Zie je alleen een muur of het plafond, dan is de plek waarschijnlijk te donker.
- Lees een tekst. Kun je overdag zonder lamp op die plek prettig een boek of krant lezen, dan is er licht genoeg voor de sterke soorten uit dit artikel. Moet je het licht aandoen om te lezen, dan is de plek te donker.
- Let op de windrichting. Ramen op het noorden geven de hele dag zacht licht zonder zon. Ramen op het oosten en westen geven een deel van de dag zon. Ramen op het zuiden geven het meeste licht.
Wil je het preciezer weten, dan kun je een lichtmeter-app op je telefoon gebruiken. Die is niet heel nauwkeurig, maar laat goed zien welke plek lichter of donkerder is. Meet dan op verschillende momenten van de dag, want het licht verandert flink tussen ochtend en middag en tussen zomer en winter.
Grote kamerplanten voor weinig licht en schaduw
De soorten hieronder verdragen schaduw of halfschaduw echt. Ze groeien op een donkere plek wel langzamer dan op een lichte plek, maar ze blijven gezond als je de verzorging aanpast. Alle planten uit dit overzicht vind je ook in de collectie kamerplanten voor schaduw en weinig licht.
1. Kentia palm (Howea forsteriana)
De kentia palm is een van de beste keuzes als je een grote kamerplant voor weinig licht zoekt. Hij groeit van nature in de ondergroei van bossen en kan daardoor goed tegen een plek met indirect licht, ook op wat afstand van het raam. Hij groeit langzaam en blijft daardoor lang mooi van vorm. Directe middagzon vindt hij juist niet prettig, want dan verkleuren de bladeren. Een grote maat is bijvoorbeeld de Kentia Palm 220 cm hoog, pot ø38 cm, die zelf al veel ruimte vult in een hoek.
2. Rhapis excelsa (vingerpalm)
De rhapis heeft meerdere rechte stammen met waaiervormige bladeren. Hij verdraagt schaduw goed en is een van de sterkste palmen voor binnen. Ook deze palm groeit langzaam, waardoor je weinig hoeft te snoeien of te verpotten. De Rhapis excelsa (vingerpalm) 190 cm hoog, pot ø34 cm is breed en vol, en past goed in een hoek naast een raam op het noorden.
3. ZZ-plant (Zamioculcas zamiifolia)
De ZZ-plant slaat water op in dikke wortelknollen onder de grond. Daardoor kan hij lang zonder water en is hij een van de makkelijkste kamerplanten voor schaduw. Hij verdraagt weinig licht, maar groeit dan wel heel langzaam. Op een donkere plek moet je extra zuinig zijn met water. Kies je voor een wat groter exemplaar, kijk dan naar de Zamioculcas 90 cm hoog, pot ø21 cm.
4. Sansevieria (vrouwentong)
De sansevieria wordt tegenwoordig door botanici bij het geslacht Dracaena ingedeeld, maar in winkels heet hij meestal nog sansevieria of vrouwentong. Hij heeft stevige, rechtopstaande bladeren en slaat net als de ZZ-plant water op. Hij groeit het best in helder licht, maar verdraagt ook een plek met weinig licht. Daar groeit hij bijna niet, maar hij blijft wel netjes staan. Overwatering is bij deze plant het grootste risico.
5. Ctenanthe en calathea (pauwplant)
Ctenanthe en calathea komen van de bosbodem in tropische gebieden. Ze zijn gewend aan gefilterd licht en krijgen in directe zon snel verbrande bladeren. Op een plek met weinig licht doen ze het daarom goed, maar ze zijn wel gevoeliger dan de soorten hierboven. Ze willen een grond die licht vochtig blijft, een wat hogere luchtvochtigheid en liefst kalkarm water, zoals regenwater of gefilterd water. De Ctenanthe oppenheimiana 130 cm hoog, pot ø27 cm is een van de grotere soorten en heeft groen blad met zilveren strepen en een roodpaarse onderkant.
6. Aspidistra (schoenpoetsersplant)
De aspidistra staat al heel lang bekend als een van de sterkste kamerplanten voor een donkere plek. Hij verdraagt weinig licht, koelere kamers en af en toe vergeten water geven. Hij wordt niet hoog, maar vormt een brede pol donkergroene bladeren.
7. Dracaena
Veel dracaena's verdragen halfschaduw. Vooral soorten met donkergroen blad, zoals Dracaena fragrans 'Cintho', kunnen met minder licht toe. Bonte rassen met veel geel of wit in het blad hebben meer licht nodig om hun tekening te houden. De Dracaena Cintho (drakenbloedboom) 150 cm hoog, pot ø27 cm heeft diepgroen blad en is geschikt voor een plek met indirect licht, niet te ver van het raam.
8. Bamboepalm (Chamaedorea seifrizii)
De bamboepalm heeft dunne stengels die op bamboe lijken en fijne, geveerde bladeren. Hij verdraagt halfschaduw en blijft met een hoogte rond de anderhalve meter goed hanteerbaar. De Chamaedorea Seifrizii 150 cm hoog, pot ø24 cm is een lichtere, luchtige keuze naast een stevige palm als de kentia.
Grote plant voor een donkere hoek: zo kies je
Zoek je een grote plant voor een donkere hoek, dan zijn de kentia palm en de rhapis het meest geschikt. Ze worden hoog, ze vullen een hoek goed op en ze kunnen beter tegen weinig licht dan de meeste grote kamerplanten. Staat de hoek echt ver van het raam, kies dan liever een plant van gemiddelde hoogte, zoals een ZZ-plant of aspidistra, of zet de plant iets dichter bij het raam.
Let op met planten die vaak als 'halfschaduwplant' worden verkocht, maar in de praktijk veel licht vragen. Een vioolbladplant (Ficus lyrata) of een vingerplant (Schefflera) staat het liefst in helder indirect licht en verliest in een donkere hoek vaak bladeren. Die planten zijn dus geen goede keuze voor een kamerplant op een donkere plek. Twijfel je welke plant bij jouw ruimte past, gebruik dan de plantkeuzehulp. Wil je ook de grotere soorten voor lichtere plekken bekijken, kijk dan in de collectie grote kamerplanten.
Sterke kamerplanten voor weinig licht verzorgen
Planten die weinig licht nodig hebben, gebruiken ook minder water en voeding. Met deze aanpassingen houd je een kamerplant in de schaduw gezond:
- Geef minder water. Voel altijd eerst met je vinger in de grond. Geef pas water als de bovenste paar centimeter droog is. Bij de ZZ-plant en sansevieria mag de grond bijna helemaal opdrogen. Calathea en ctenanthe willen juist een licht vochtige grond, maar ook bij hen moet de wortel nooit in water staan.
- Haal stof van het blad. Een laagje stof houdt licht tegen, en op een donkere plek telt elk beetje licht. Veeg grote bladeren eens per paar weken af met een vochtige doek of zet de plant onder een lauwe douche.
- Draai de plant. Een plant groeit naar het licht toe en wordt daardoor scheef. Draai de pot elke paar weken een kwartslag, zodat alle kanten licht krijgen.
- Geef weinig voeding. Een plant die langzaam groeit, heeft weinig voeding nodig. Geef in voorjaar en zomer af en toe een lage dosis en sla de voeding in de winter over.
- Houd rekening met de winter. In de winter is er nog minder licht. Zet de plant in die maanden wat dichter bij het raam als dat kan, en geef nog minder water.
Veelgemaakte fouten bij een kamerplant op een donkere plek
Te veel water geven
Dit is de meest voorkomende fout bij makkelijke kamerplanten voor schaduw. Op een donkere plek droogt de grond veel langzamer op. Krijgt de plant toch elke week water, dan blijft de grond nat en gaan de wortels rotten. Je ziet dat aan gele, slappe bladeren, een zachte stam of een muffe geur uit de pot. Geef daarom water op gevoel en niet volgens een vast schema.
Een plek kiezen die te donker is
Ook een sterke plant heeft daglicht nodig. Een plant die maandenlang in een hoek zonder daglicht staat, teert in op zijn reserves. Hij maakt dan lange, dunne stengels met kleine bladeren, of laat juist bladeren vallen. Zie je dat, zet de plant dan dichter bij het raam.
De plant te snel verplaatsen naar volle zon
Heeft een plant lang op een donkere plek gestaan, zet hem dan niet ineens in de volle zon. De bladeren zijn niet gewend aan direct zonlicht en kunnen verbranden. Verplaats hem liever eerst naar een lichtere plek zonder directe zon.
Te veel verwachten van de groei
Op een plek met weinig licht groeit een plant langzaam. Dat is normaal en geen teken dat er iets mis is. Koop daarom liever meteen een plant op de hoogte die je wilt hebben. Een ruimer aanbod vind je in de collectie schaduwplanten. Heb je toch twijfels over de gezondheid van je plant, dan kun je kijken bij de Plantdokter.
Wil je een grote kamerplant voor weinig licht in huis halen, begin dan met een eerlijke inschatting van je plek en kies daarna een soort die daarbij past. De kentia palm, rhapis, ZZ-plant, ctenanthe en dracaena vind je allemaal in de collectie schaduwplanten voor binnen, waar je per plant de hoogte en potmaat ziet.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de beste schaduwplanten voor binnen?
De kentia palm, de rhapis, de ZZ-plant, de sansevieria en de aspidistra kunnen het best tegen weinig licht. Wil je een grote plant, kies dan de kentia palm of de rhapis. Voor een kleinere plek zijn de ZZ-plant en de sansevieria het makkelijkst.
Welke grote kamerplant kan tegen weinig licht?
De kentia palm en de rhapis (vingerpalm) zijn de beste grote kamerplanten voor weinig licht. Ze groeien van nature in de schaduw van hogere bomen en verdragen een plek met indirect licht, ook op wat afstand van het raam. Een dracaena met groen blad is een goede tweede keuze voor halfschaduw.
Kan een kamerplant in een donkere hoek zonder raam staan?
Nee, geen enkele plant groeit in echt donker. Planten maken hun energie uit licht en hebben dus daglicht of een kweeklamp nodig. Een plek met weinig licht betekent een plek met daglicht maar zonder directe zon, zoals een kamer op het noorden.
Hoe vaak geef je water aan een kamerplant in de schaduw?
Minder vaak dan aan een plant op een lichte plek, omdat de grond op een donkere plek langzamer opdroogt. Voel eerst met je vinger in de grond en geef pas water als de bovenste paar centimeter droog is. Bij een ZZ-plant of sansevieria mag de grond bijna helemaal opdrogen.
Wat zijn makkelijke kamerplanten voor schaduw?
De ZZ-plant, sansevieria en aspidistra zijn de makkelijkste kamerplanten voor schaduw. Ze kunnen tegen weinig licht en tegen af en toe vergeten water geven. Calathea en ctenanthe verdragen ook schaduw, maar vragen meer aandacht voor vocht en luchtvochtigheid.
Hoe weet ik of een plek genoeg licht heeft voor een plant?
Kijk vanaf de plek van de plant naar het raam: zie je een stuk lucht, dan is er genoeg daglicht voor een plant die schaduw verdraagt. Kun je er overdag zonder lamp prettig lezen, dan is de plek ook geschikt. Een lichtmeter-app op je telefoon helpt om plekken in huis met elkaar te vergelijken.
Is een ficus lyrata geschikt voor een donkere hoek?
Nee, een vioolbladplant staat het liefst in helder, indirect licht dicht bij het raam. Op een donkere plek verliest hij vaak bladeren. Voor een donkere hoek kun je beter een kentia palm, rhapis of ZZ-plant kiezen.
